Navigation

Inhaltsbereich

L’Uffizi federal da cultura ha publitgà il mars 2019 en collavuraziun cun il Center per democrazia Aarau il rapport «Mesiras per mantegnair e promover la lingua e cultura rumantscha e taliana en il chantun Grischun». Da quel resulta che la conscienza per l’impurtanza da la trilinguitad chantunala è avant maun e medemamain la prontezza en il rom da las disposiziuns legalas sco er las pussaivladads persunalas e finanzialas per meglierar la preschientscha da las duas linguas minoritaras chantunalas rumantsch e talian.
Las propostas da mesiras elavuradas cuntegnan var 80 mesiras internas chantunalas ed externas chantunalas ch’èn divididas en differents champs d’acziun.

La tabella qua sutvart mussa il stadi da realisaziun da las mesiras entaifer il chantun (categorias 1 fin 7). La glista cumpletta da las propostas da mesiras po vegnir consultada sut "Basas".

Stadi da realisaziun da las mesiras

IconTitelDetails
1. Administraziun Cantunala
Abgeschlossen | terminà | completato
1.1 Post da coordinaziun «Administraziun plurilingua»
In Arbeit | cumenzà | iniziato
1.2 Examinar il rom giuridic da las translaziuns
In Arbeit | cumenzà | iniziato
1.3 Stgaffir capacitads raschunaivlas da curta durada en ils fatgs da translaziun
Abgeschlossen | terminà | completato
1.4 Visibilitad da la trilinguitad (signalisaziun) sin plazzals, sendas e vias da viandar ed en il turissem
Abgeschlossen | terminà | completato
1.5 Cumparsas trilinguas sin social media
In Arbeit | cumenzà | iniziato
1.6 Codex per promover las linguas en l'administraziun chantunala
Abgeschlossen | terminà | completato
1.7 Curs da lingua per il persunal da l'administraziun chantunala
Abgeschlossen | terminà | completato
1.8 Translaziun simultana en il Cussegl grond (ev. cun agid da meds digitals)
Abgeschlossen | terminà | completato
1.9 Render accessibel il program da translaziun (software) ad auters secturs
Abgeschlossen | terminà | completato
1.10 Inscripziun trilingua dals edifizis chantunals
In Arbeit | cumenzà | iniziato
1.11 Plurilinguitad da las paginas d'internet chantunalas
In Arbeit | cumenzà | iniziato
1.12 Intranet triling
In Arbeit | cumenzà | iniziato
1.13 Recrutar persunal per l'administraziun chantunala
2. Furmaziun
Abgeschlossen | terminà | completato
2.1 Strategia per recrutar persunas d'instrucziun da lingua rumantsch e taliana
Abgeschlossen | terminà | completato
2.2 Promover l'instrucziun en las linguas chantunalas sco emprima e sco segunda lingua
Abgeschlossen | terminà | completato
2.3 Examinar la purschida da programs per persunas che derivan d'autras professiuns per la scolaziun da persunas d'instrucziun (avertura per la gruppa en mira 30+ onns)
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.4 Etablir in certificat da lingua per il rumantsch (differents nivels)
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.5 Meglierar ils meds d'instrucziuntras contribuziuns a scolas medias ed a scolas professiunalas per translatar purschidas digitalas
Abgeschlossen | terminà | completato
2.6 Maturitad bilingua a scolas medias privatas
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.7 Extender la producziun da meds d'instrucziun sin scolas medias e sin scolas professiunalas
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.8 Curs da lingua online per scolas
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.9 Examinar la producziun da meds d'instrucziun en rumantsch sin il stgalim da la scola populara en roms che n'èn fin ussa betg vegnids resguardads
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.10 Promover scolas bilinguas e trilinguas sin il stgalim da la scola populara entaifer vischnancas plurilinguas e da lingua tudestga
Abgeschlossen | terminà | completato
2.11 Incumbensa da furmaziun per scolas medias privatas
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.12 Promover la purschida da la scolaziun da persunas d'instrucziun en ils roms rumantsch e talian sin il stgalim secundar I ed a la SAP dal Grischun
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.13 Sensibilisar en scola per ils avantatgs da la plurilinguitad
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.14 Distinguer la "Meglra matura bilingua/ Meglier diplom biling"
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.15 Crear in post da coordinaziun per programs da barat da scolars/-aras
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.16 Meglierar la situaziun tar ils meds d'instrucziun cun metter a disposiziun resursas persunalas supplementaras
In Arbeit | cumenzà | iniziato
2.17 Tgirar in profil linguistic a scolas professiunalas ed a scolas medias
Abgeschlossen | terminà | completato
2.18 Evaluar l'instrucziun da talian
Abgeschlossen | terminà | completato
2.19 Fatgs da translaziun a scolas medias privatas ed a scolas professiunalas
3. Governance
In Arbeit | cumenzà | iniziato
3.1 Strategia chantunala davart la plurilinguitad
In Arbeit | cumenzà | iniziato
3.2 Intensivar la collavuraziun interchantunala cun ils chantuns bilings
nicht umsetzbar | betg realisabel | non realizzabile
3.3 Examinar: custs supplementars da la plurilinguitad sco prestaziuns d'utilitad publica (PUP)
nicht umsetzbar | betg realisabel | non realizzabile
3.4 Examinar la meglieraziun da la transparenza tar la concessiun da daners da promoziun da la promoziun da linguas dal chantun
4. Medias+Digitalisaziun
Abgeschlossen | terminà | completato
4.1 Examinar e realisar mesiras per far frunt a las sfidas da la midada da las medias
In Arbeit | cumenzà | iniziato
4.2 La transfurmaziun digitala sco schanza per franar l'emigraziun dals Rumantschs
5. Identitad linguistica
In Arbeit | cumenzà | iniziato
5.1 Sensibilisar las interpresas da l'economia privata per la trilinguitad dal chantun
In Arbeit | cumenzà | iniziato
5.2 Analisar la situaziun areguard la plurilinguitad (enquista online da la populaziun)
nicht umsetzbar | betg realisabel | non realizzabile
5.3 Far dumbraziuns dal pievel
In Arbeit | cumenzà | iniziato
5.4 Tandems linguistics en interpresas
In Arbeit | cumenzà | iniziato
5.5 Instituziunalisar il barat cun las organisaziuns linguisticas
6. Princip territorial
In Arbeit | cumenzà | iniziato
6.1 Promover (accumpagnar, sensibilisar) la realisaziun da la Lescha da linguas sin plaun communal e sin plaun regiunal
In Arbeit | cumenzà | iniziato
6.2 Promover il rumantsch/talian tar persunas vegnidas natiers
7. Ordaifer intschess linguist.
In Arbeit | cumenzà | iniziato
7.1 Promover scolas bilinguas e trilinguas ordaifer l'intschess linguistic tradiziunal en il chantun per tut ils stgalims da scola
In Arbeit | cumenzà | iniziato
7.2 Avrir ils curs da lingua online per scolas extrachantunalas