La Regenza ha concedì contribuziuns chantunalas per cuntinuar cun il management regiunal dal Grischun. Ultra da quai ha ella dà glisch verda per reparar in traject da la via da Breil e concedì ina contribuziun chantunala da la tgira da monuments per controllar il stadi dal palantschieu sura da maletgs en la baselgia Son Martin a Ziràn.
Contribuziuns chantunalas per il management regiunal dal Grischun 2025 fin 2028
La Regenza ha concedi contribuziuns finanzialas als purtaders regiunals, respectivamain a las regiuns, per realisar il management regiunal dals onns 2025 fin 2028. Per il manaschi da basa dal svilup regiunal ha ella deliberà ina contribuziun da basa da 20 000 francs per regiun e per onn, tut en tut maximalmain 880 000 francs per l'entira perioda da promoziun. Als custs da persunal ed ad eventuals custs da mandat per il management regiunal ha la Regenza concedì, tenor la Lescha davart il svilup economic, ina contribuziun chantunala da totalmain ca. 1,75 milliuns francs. Medemamain per ils custs da persunal (incl. eventuals custs da mandat) ha ella concedì ina contribuziun chantunala da totalmain var 2,57 milliuns francs en il rom da la Nova politica regiunala da la Confederaziun (NPR). La contribuziun NPR vegn pajada mintgamai per la mesadad da la Confederaziun e dal chantun.
Cun il management regiunal dal Grischun fixescha la Regenza las cundiziuns, las contribuziuns maximalas per ils pajaments dal chantun sco er la clav da repartiziun per las contribuziuns al management regiunal da las 11 regiuns. La gronda part da las regiuns ha engaschà sviluppadras regiunalas u sviluppaders regiunals en plazzas fixas per liquidar las incumbensas dal management regiunal. En tschertas regiuns vegnan questas incumbensas surdadas en furma da mandats. Ils posts per il svilup regiunal han la funcziun da posts da consultaziun decentrals per dumondas e per temas en connex cun il svilup da l'economia regiunala. Els inizieschan, coordineschan, concepeschan ed accumpognan process e projects per in svilup economic d'impurtanza regiunala e surregiunala.
La Regenza ha concedi contribuziuns finanzialas als purtaders regiunals,
respectivamain a las regiuns, per realisar il management regiunal dals onns
2025 fin 2028.
Approvà il project per sanar la contaminaziun cun PCB en la part sura dal Spöl
La Regenza ha approvà cun intginas cundiziuns e pretensiuns in project da las Ovras electricas d'Engiadina SA (OEE) concernent la sanaziun da la contaminaziun cun PCB en la part sura dal Spöl.
En connex cun lavurs da sablunadi en l'implant d'accumulaziun Punt dal Gall da las OEE è sortì l'atun 2016 sablun ch'era contaminà cun biphenils policlorads (PCB). La finamira da questa sanaziun è d'allontanar almain 85 pertschient da las fracziuns da grauns dals sediments fins ch'èn engrevgiads il pli fitg. Las mesiras da sanaziun cuntegnan il stgavament dals sediments sco er la reintegraziun da las fracziuns da grauns en il Spöl, suenter ch'ellas èn vegnidas tractadas. Suenter la realisaziun da questas lavurs da sanaziun vegn tut la part sura dal Spöl derschentada pliras giadas durant pliras emnas. A maun d'ina emprova posteriura en il batschigl Praspöl vegni eruì, sch'i dovra ulteriuras lavurs da sanaziun en il batschigl Praspöl.
Medemamain previsas èn mesiras da revisiun da l'ovra electrica da dotaziun Punt dal Gall per remplazzar las duas turbinas existentas, inclusiv il generatur e las chaschas a spirala, cun duas novas turbinas da Francis. La cuvrida en il batschigl sut aua cuntegna PCB e vegn allontanada. Las spiralas ed ils bischens da tschitsch che cuntegnan PCB vegnan dismess correctamain.
Schlargiament da la via da Breil en il sectur da la punt a spunda Foppa
La Regenza ha approvà il project d'exposiziun per curreger la via da Breil sin il traject da circa 160 meters tranter la Via Mun e Canariel. En il sectur da la punt a spunda Foppa exista ina stretganida dal profil traversal da la via. Uschia na vegnan las pretensiuns actualas a la segirezza dal manaschi betg pli ademplidas dal tuttafatg.
Igl è previs da schlargiar la via en quest sectur a la ladezza confurma a las normas da 5,20 m e d'adattar ella als trajects che suondan en direcziun Dardin ed en direcziun Breil. Per quest intent è planisà in schlargiament da la vart da la val cun ina punt a spunda. Ils custs totals da quest project èn budgetads cun var 2,36 milliuns francs.
![Auto und Lastwagen versuchen auf der schmalen Strasse zu kreuzen](/DE/Medien/Mitteilungen/MMStaka/2024/PublishingImages/Foto%20Brigelserstrasse__w_1200__h_0.jpg)
La Regenza ha approvà il project d'exposiziun per curreger la via da
Breil sin il traject da circa 160 meters tranter la Via Mun e Canariel.
Sustegn finanzial per controllar a moda pretensiusa il palantschieu sura da maletgs en la baselgia Son Martin a Ziràn
La Regenza ha garantì a la Fundaziun per il palantschieu sura da la baselgia da Ziràn (pravenda evangelica refurmada Ziràn–Muntogna da Schons) ina contribuziun chantunala da maximalmain 172 000 francs. La contribuziun è previsa per il plan da tgira 2024 fin 2026 dal palantschieu sura da maletgs romanic da la baselgia evangelica Son Martin a Ziràn. Ils custs totals per il plan da tgira da trais onns importan ca. 430 000 francs.
Il palantschieu sura romanic da la baselgia evangelica Son Martin è il palantschieu sura da lain figurativ il pli vegl da l'art occidental ch'è mantegnì quasi cumplettamain. Il palantschieu sura cun maletgs datescha da l'onn 1114 e consista tut en tut da 153 quaders singuls en colur ch'èn circumdads da roms cun musters. En connex cun quest plan da tgira per controllar e per scuvrir a temp process nuschaivels vi da las tavlas dal palantschieu sura da maletgs sco er vi da las picturas muralas vegnan restauraturas e restauraturs a registrar il stadi, e quai dal 2024 fin il 2026. Igl è obligatoricamain necessari da controllar e d'observar cuntinuadamain quest bain cultural particular.
![Arbeiten an der Kirchendecke](/DE/Medien/Mitteilungen/MMStaka/2024/PublishingImages/Foto%20Kirche%20St%20Martin%20Zillis__w_1200__h_0.jpg)
La Regenza ha garantì a la Fundaziun per il palantschieu sura da la
baselgia da Ziràn (pravenda evangelica refurmada Ziràn–Muntogna da Schons) ina
contribuziun chantunala da maximalmain 172 000 francs.
Elecziuns da la Regenza
La Regenza elegia Ursin Widmer, manader da l'Uffizi da cultura, sco commember dal cussegl da fundaziun da la Fundaziun Stavros S. Niarchos per scolaziun, scienza e cultura per la perioda d'uffizi currenta fin ils 31 da december 2026.
La Fundaziun Stavros S. Niarchos per scolaziun, scienza e cultura cun sedia a Cuira è vegnida fundada l'onn 2000 ed ha l'intent da sustegnair finanzialmain projects culturals, scientifics e socials en il chantun Grischun, sco er instituziuns grischunas che s'engaschan sin quest champ. Il cussegl da fundaziun sa scuntra ina giada l'onn per decider en spezial davart la concessiun da contribuziuns.
La Regenza elegia Ursin Widmer, manader da l'Uffizi da cultura, sco
commember dal cussegl da fundaziun da la Fundaziun Stavros S. Niarchos per
scolaziun, scienza e cultura per la perioda d'uffizi currenta fin ils 31 da december 2026.